مارجین چیست؟
مارجین (Margin) یا وجه تضمین یکی از مفاهیم اصلی در بازار فارکس است که به معاملهگران این امکان را میدهد تا با استفاده از اعتبار مالی کارگزاریها با سرمایهای کمتر معاملات بزرگتری را انجام دهند. در این ساختار، مارجین بهعنوان یک وثیقه عمل میکند که معاملهگر باید در حساب خود حفظ کند تا ریسک نوسانات بازار را مدیریت کند و معاملات با اهرم (لوریج) برای او فراهم شود. برای مثال، در یک معامله با لوریج ۱:۱۰۰، معاملهگر تنها به یک درصد از حجم کل معامله بهعنوان مارجین نیاز دارد.
در واقع، مفهوم مارجین مستقیماً به اصطلاحات کلیدی دیگری نظیر لوریج، مارجین کال و فری مارجین مرتبط است. درک کامل این اصطلاحات به معاملهگران کمک میکند تا با دانش کافی در زمینه مدیریت ریسک در فارکس، سرمایه خود را بهطور موثری حفظ کرده و از ضررهای ناگهانی جلوگیری کنند.
انواع مارجین فارکس و نقش آنها در مدیریت ریسک
در معاملات فارکس، چندین نوع مارجین وجود دارد که هرکدام اهمیت خاصی در مدیریت ریسک و سرمایه معاملهگران دارند.
- مارجین اولیه (Initial Margin)؛
- مارجین نگهداری (Maintenance Margin)؛
- مارجین استفادهشده (Used Margin)؛
- مارجین آزاد (Free Margin).
در ادامه به بررسی بیشتر موارد ذکر شده میپردازیم:
مارجین اولیه (Initial Margin)
اولین نوع آن، مارجین اولیه (Initial Margin) است. این نوع مارجین بهعنوان وج تضمینی برای باز کردن یک موقعیت معاملاتی در نظر گرفته میشود. مارجین اولیه بهطور معمول درصدی از کل حجم معامله است و با توجه به میزان اهرم انتخابی تعیین میشود.

به کمک مارجین اولیه که در ابتدای بازکردن معامله از بالانس شما کم میشود، معاملهگر میتواند از اعتبار کارگزاری بهرهمند شود و موقعیتهای بزرگتری را با سرمایه کمتر آغاز کند.
مارجین نگهداری (Maintenance Margin)
مارجین نگهداری (Maintenance Margin) نوع دیگری از مارجین است که حداقل سرمایهای را نشان میدهد که باید در حساب معاملهگر باقی بماند تا موقعیتهای باز همچنان فعال بمانند. کاهش موجودی حساب به زیر این مقدار میتواند منجر به درخواست کارگزاری برای تامین موجودی بیشتر یا بستن موقعیتهای باز شود.
مارجین استفادهشده (Used Margin)
سومین نوع، مارجین استفادهشده (Used Margin) است که بیانگر مقدار سرمایهای است که برای پشتیبانی از موقعیتهای باز بهعنوان وجه تضمین نگه داشته شده و برای معاملات جدید در دسترس نیست. این مارجین نشاندهنده بخش مسدود شده سرمایه در معاملات باز است.
مارجین آزاد (Free Margin)
در نهایت، مارجین آزاد (Free Margin) به مبلغی از سرمایه در حساب معاملهگر اشاره دارد که هنوز بهعنوان وثیقه برای هیچ موقعیت بازی در نظر گرفته نشده است. مارجین آزاد به معاملهگر امکان میدهد تا از آن برای باز کردن موقعیتهای جدید یا مدیریت نوسانات بازار استفاده کند.
شناخت و مدیریت صحیح این انواع مارجین برای معاملهگران ضروری است، زیرا میتواند به کنترل ریسک کمک کرده و مانع از بروز مارجین کالهای غیرمنتظره شود.
تفاوت مارجین و لوریج در چیست؟
مارجین به بخشی از سرمایه معاملهگر اشاره دارد که بهعنوان وثیقه نزد کارگزاری نگهداری میشود تا تریدر بتواند یک معامله را آغاز کند. این مبلغ، بخشی از سرمایه شخصی معاملهگر است که برای باز کردن موقعیتهای معاملاتی کنار گذاشته میشود و به عنوان ضمانتی برای کنترل ریسک به کار میرود.

لوریج ابزاری است که به معاملهگر امکان میدهد تا با سرمایهای بیشتر از موجودی اولیه خود، وارد معاملات بزرگتر شود. لوریج معمولاً بهصورت نسبتهایی مانند ۱:۱۰۰ یا ۱:۵۰۰ نمایش داده میشود و این قابلیت را دارد که سود بالقوه را افزایش دهد؛ با این حال، استفاده از آن ریسکهای قابلتوجهی را نیز به همراه دارد. به عبارتی با هر میزان افزایش در لوریج، احتمال سود یا زیان به همان نسبت افزایش مییابد.
نحوه محاسبه مارجین
محاسبه مارجین در معاملات فارکس به کمک فرمول زیر انجام میشود:
مارجین = لوریج / حجم معامله
در این فرمول:
- حجم معامله یا لات سایز: مقدار کل سرمایهای است که معاملهگر قصد دارد برای خرید یا فروش یک ارز استفاده کند.
- لوریج: اهرمی است که کارگزاری به معاملهگر ارائه میدهد.
مثال:
فرض کنید قصد دارید یک معامله خرید در جفتارز EUR/USD با حجم ۱۰۰,۰۰۰ دلار و لوریج ۱:۱۰۰ باز کنید. در این صورت، محاسبه مارجین به صورت زیر خواهد بود:
100000 / 100 = 1000 $
بنابراین، برای باز کردن این معامله با لوریج ۱:۱۰۰، شما نیاز به ۱۰۰۰ دلار به عنوان مارجین خواهید داشت. این مقدار به عنوان وثیقه در حساب شما نزد کارگزاری نگهداشته میشود تا در صورت نوسانات بازار، کارگزاری بتواند از آن برای پوشش ریسک استفاده کند.
مارجین کال چیست؟
مارجین کال در فارکس به شرایطی گفته میشود که موجودی حساب معاملهگر به دلیل زیانهای واردشده، به زیر سطح حداقل مارجین لازم برای حفظ موقعیتهای باز کاهش مییابد. در این وضعیت، بروکر از معاملهگر میخواهد که وجه بیشتری به حساب خود واریز کند یا برخی از موقعیتهای باز را ببندد تا ریسک ناشی از کاهش سرمایه کنترل شود.

این هشدار، اهمیت مدیریت ریسک و داشتن مارجین آزاد کافی را به معاملهگر میگوید؛ چرا که بیتوجهی به مارجین کال میتواند منجر به بسته شدن خودکار موقعیتها توسط کارگزاری شود و معاملهگر با از دست دادن بخشی از سرمایه مواجه گردد.
روش های جلوگیری از مارجین کال شدن
برای پیشگیری از مارجین کال و کاهش زیانهای احتمالی در معاملات فارکس، معاملهگران میتوانند از چندین استراتژی کاربردی استفاده کنند. این روشها به حفظ مارجین آزاد و مدیریت بهتر ریسک کمک میکنند:
- استفاده متعادل از لوریج: انتخاب لوریج مناسب و پرهیز از استفاده بیش از حد از آن، ریسک را تا حد قابل توجهی کاهش میدهد. اگرچه لوریج بالا میتواند سود بالقوه را افزایش دهد، اما میزان زیان نیز به همان نسبت بالا میرود.
- مدیریت مارجین آزاد: همیشه باید بخشی از سرمایه بهعنوان مارجین آزاد حفظ شود تا از موقعیتهای باز در برابر نوسانات احتمالی بازار محافظت کند. این کار به جلوگیری از مارجین کال کمک میکند و فضای بیشتری برای مدیریت سرمایه در فارکس ایجاد میکند.
- تنظیم حد ضرر (Stop Loss): تعیین استاپ لاس برای هر معامله به معاملهگر اجازه میدهد میزان زیان را در سطح مشخصی نگه دارد. این ابزار ساده و موثر، از کاهش شدید مارجین و زیانهای غیرمنتظره جلوگیری میکند.
- تنوعسازی و تقسیم سرمایه: به جای ورود به یک معامله بزرگ، بهتر است سرمایه میان چند معامله با حجمهای کوچکتر و داراییهای گوناگون تقسیم شود. این تنوعسازی ریسک کلی را کاهش میدهد و مانع از زیان سنگین در صورت نوسانات شدید یک دارایی خاص میشود.
- پایش مداوم بازار و موقعیتها: نظارت مستمر بر بازار و موقعیتهای باز به معاملهگران این امکان را میدهد که در صورت نیاز به موقع وارد عمل شده و از کاهش مارجین آزاد جلوگیری کنند.
اجرای این استراتژیها به معاملهگران کمک میکند تا با مدیریت بهتر ریسک مارجین، از زیانهای ناخواسته دوری کنند و کنترل بیشتری بر سرمایه خود داشته باشند.
آنچه که از مقاله مارجین آموختیم:
مارجین بهعنوان یکی از عوامل مهم مدیریت ریسک در معاملات فارکس، نقش موثری در ایجاد تعادل میان بهرهگیری از فرصتهای مناسب و حفاظت از سرمایه ایفا میکند. آگاهی از انواع مارجین، تفاوت آن با لوریج و استراتژیهای کاهش ریسک، معاملهگران را قادر میسازد تا تصمیماتی دقیق و حسابشده بگیرند و از ریسکهای مارجین کالهای ناگهانی دوری کنند. استفاده هوشمندانه از مارجین، نه تنها از زیانهای پیشبینینشده جلوگیری میکند، بلکه به معاملهگران در دستیابی به سود مستمر و مدیریت بهینه سرمایه کمک میکند.