هج در فارکس چیست؟
هج (Hedge) در فارکس یکی از استراتژیهای مدیریت ریسک است که توسط معاملهگران حرفهای برای محافظت از سرمایه در برابر نوسانات بازار استفاده میشود. این روش به معنای باز کردن پوزیشن های معاملاتی مخالف در بازار است تا ضررهای احتمالی کاهش یابد. برای مثال: معاملهگر همزمان یک معامله خرید و یک معامله فروش در جفت ارزهای مختلف یا مشابه باز میکند به این عمل هیجینگ گفته میشود. هج در شرایط اقتصادی پرنوسان یا انتشار اخبار مهم اقتصادی مانند نرخ بهره یا گزارشهای تورمی، کاربرد بیشتری دارد.
انواع هج در فارکس
در ادامه، انواع هجینگ را بررسی میکنیم:
- هجینگ مستقیم (Direct Hedging)؛
- هجینگ غیرمستقیم (Indirect Hedging)؛
- هجینگ با ابزارهای مشتقه (Derivatives Hedging)؛
- هجینگ با تنوعبخشی به سبد سرمایهگذاری (Portfolio Diversification)؛
- هجینگ با استفاده از همبستگی (Correlation Hedging).
در ادمه به بررسی کامل انواع هج میپردازیم:
هجینگ مستقیم (Direct Hedging)
در هجینگ مستقیم (Direct Hedging) سرمایهگذار با باز کردن موقعیت مخالف نسبت به دارایی اصلی خود، ریسک را کنترل میکند.

برای مثال: اگر فردی سهامی را خریداری کرده و از کاهش احتمالی قیمت آن نگران است، میتواند با فروش قرارداد آتی یا خرید اختیار فروش مرتبط با همان سهم، ضررهای احتمالی را جبران کند و مقدار اکوییتی را مثبت نگه دارد.
هجینگ غیرمستقیم (Indirect Hedging)
در هجینگ غیرمستقیم (Indirect Hedging) معامله گر به جای معامله مستقیم با دارایی اصلی، از ابزارهای جانبی مانند شاخصها یا قراردادهای آتی استفاده میکند. برای نمونه، اگر سرمایهگذاری در بازار سهام فعالیت دارد و کاهش قیمتها را پیشبینی میکند، میتواند با خرید قراردادهای آتی شاخص سهام، ریسک خود را کاهش دهد.
هجینگ با ابزارهای مشتقه (Derivatives Hedging)
استفاده از ابزارهای مشتقه مانند قراردادهای آتی (Futures)، اختیار معامله (Options) و قراردادهای سلف (Forwards) یکی از رایجترین روشهای هجینگ است. این ابزارها به سرمایهگذاران امکان میدهند تا ریسکهای ناشی از تغییرات قیمت داراییهای پایه را مدیریت کنند و در نوسانات ناگهانی سرمایه خود را از دست ندهند.
هجینگ با ایجاد سبد سرمایهگذاری (Portfolio Diversification)
در هجینگ با ایجاد سبد سرمایهگذاری (Portfolio Diversification) سرمایهگذار با توزیع سرمایه خود در انواع داراییها و بازارهای مختلف، ریسک کل سبد را کاهش میدهد. برای مثال: ترکیب سهام، اوراق قرضه، کالاها و ارزها در یک سبد سرمایهگذاری تاثیر نوسانات یک دارایی خاص را کاهش داده و ثبات بیشتری ایجاد میکند.
هجینگ با استفاده از همبستگی (Correlation Hedging)
هجینگ با استفاده از همبستگی (Correlation Hedging) بر اساس استفاده از داراییهایی با همبستگی منفی یا کم شکل میگیرد. مثلا اگر قیمت یک دارایی کاهش یابد و دارایی دیگری با همبستگی منفی افزایش یابد، سرمایهگذاری در هر دو دارایی میتواند به متعادل کردن ریسک کمک کند.

این روش بهویژه در بازارهای ناپایدار کاربرد دارد.
مزایا استراتژی هجینگ
هجینگ (Hedging) در فارکس مزایای متعددی را برای سرمایهگذاران و معاملهگران دارد. مهمترین این مزایا عبارتاند از:
- کاهش ریسک نوسانات قیمت؛
- حفظ سرمایه در شرایط بحرانی؛
- افزایش اعتماد به نفس در سرمایهگذاری؛
- انعطافپذیری در استراتژیهای معاملاتی؛
- کاهش اثرات تغییرات ناگهانی بازار.
با این حال، استفاده از هجینگ نیازمند دانش و تجربه کافی در بازارهای مالی است و باید با دقت و آگاهی کامل از آن استفاده کرد.
معایب هج کردن
هجینگ علاوه بر مزایا، معایبی نیز دارد که باید مورد توجه قرار گیرد:
- کاهش سود؛
- هزینههای اضافی؛
- پیچیدگی بیشتر؛
- عدم تضمین جلوگیری از ضرر؛
- محدودیتهای بروکرها.
با در نظر گرفتن این معایب، معاملهگران باید با دقت و آگاهی کامل از استراتژیهای هجینگ استفاده کنند و مطمئن شوند که این روش با اهداف و سطح تجربه آنها تداخلی نداشته باشد.
تفاوت نتینگ و هجینگ
نتینگ (Netting) به سیستمی اشاره دارد که در آن، معاملهگر نمیتواند همزمان موقعیت های خرید و فروش (معاملات لانگ و شورت) را بر روی یک جفت ارز باز نگه دارد. در این سیستم، اگر معاملهگر پس از باز کردن یک موقعیت خرید، اقدام به باز کردن موقعیت فروش در همان جفت ارز کند، موقعیت قبلی بسته شده و موقعیت جدید جایگزین آن میشود.

در مقابل، هجینگ روش است که شما میتوانید دو معامله خلاف جهت هم باز کنید. در حالی که نتینگ بیشتر در حسابداری و تسویه حسابها به کار میرود، هجینگ در بازارهای مالی برای پوشش ریسک داراییها و سرمایهگذاریها استفاده میشود.
آنچه که از مقاله هج آموختیم:
هجینگ یکی از روشهای معروف در مدیریت ریسک است که به سرمایهگذاران کمک میکند اثرات نوسانات بازار بر سرمایه خود را کاهش دهند. با شناخت انواع مختلف هجینگ و ارزیابی مزایا و معایب هر روش، سرمایهگذاران میتوانند تصمیمات هوشمندانهتری بگیرند و از داراییهای خود در برابر تغییرات ناگهانی بازار محافظت نمایند. با این حال، استفاده صحیح از هجینگ نیاز به دانش و تجربه کافی دارد.
سوالات متداول هجینگ در فارکس
در این بخش به سوالات متداول شما درباره هیجینگ در فارکس پاسخ میدهیم:
آیا همه بروکرها اجازه هجینگ میدهند؟
خیر، برخی از بروکرها امکان هجینگ را فراهم نمیکنند. پیش از انتخاب بروکر، باید اطمینان حاصل کنید که پلتفرم معاملاتی آنها از استراتژیهای هجینگ پشتیبانی میکند.
آیا هجینگ همیشه از ضرر جلوگیری میکند؟
خیر، هجینگ ریسک را کاهش میدهد اما تضمینی برای جلوگیری کامل از ضرر نیست. استفاده نادرست یا عدم درک کامل از استراتژیهای هجینگ میتواند منجر به زیان شود.